Daniël: “Ik ben in Hilversum geboren en ben pas in Zwolle gaan wonen toen 10-14 hier kwam. Ik was een van de studenten die met Annelies mee mochten denken over een nieuwe school. Eigenlijk wilde ik in Amsterdam werken, daar had ik ook al een baan aangeboden gekregen. Maar toch bleef deze kans in mijn achterhoofd zoemen. Toen was er ook nog een leerling die zei: ‘Ik ga alleen naar 10-14 als jij ook komt’, en toen was ik om. Eerst ging ik alleen hier werken en dat betekende dat ik om 5:15 uur mijn bed uit moest om de trein naar Zwolle te halen. Ik had toen nog geen rijbewijs en het was best bikkelen. Zo ben ik uiteindelijk hier ook maar gaan wonen. En Cas, die leerling, die is hier nog weleens voor werk. Hij is nu ondernemer en bouwt websites.”

Haatte jij vroeger school ook zo?

Daniël: “Nou, ik wilde in ieder geval niet op een school werken. En ik moet bekennen dat ik er het liefst zo weinig mogelijk deed. Ik vond het niet leuk, deed weinig van wat er gevraagd werd en was zo min mogelijk aanwezig. Ik kon wel gemakkelijk leren, dus ik had mijn cijfers wel op orde en dat hielp.

Toen ik klaar was met de havo, wilde ik naar een opleiding voor journalistiek. Ik wilde reizen, bij Klokhuis werken of bijvoorbeeld 3 op reis. Terwijl ik in Zwolle bij Windesheim was om een opleiding te vinden, zag ik ook Teachers College. Hier zeiden ze: ‘Vind jij het onderwijs vervelend en wil je het van binnenuit veranderen, kom dan bij ons.’ Dat vond ik wel interessant. Ik zei vroeger al: ‘Ik ben er klaar mee dat anderen voor mij bepalen wat ik moet leren.’ Dus vond ik school verschrikkelijk? Ja!”

Had je, als dat had gekund, 10-14 gedaan?

Daniël: “Wat een mooie vraag! Ik had zeker liever hier gezeten dan op de school die ik deed. Misschien had ik dan wel meer uitdaging gekregen. Ik denk dat ik hier meer gezien en gehoord zou zijn. Als ik hier opdrachten zie, dan krijg ik nog zin om ze te doen. Ik denk dat ik dat in mijn schooljaren ook had gevonden.”

Dus als je hier had gezeten, was je een voorbeeldige leerling geweest?

Daniël: “Nou, eerlijk, dat ook niet! School is soms ook gewoon school. En soms zie je later pas, misschien wel zes of zeven jaar na school: ‘Oh, daarom moest ik dat toen leren.’ Ook dan had ik weleens geen zin gehad, maar wel meer zin dan toen.”

Was je vroeger ook zo sportief als nu?

Daniël: “Haha, nee! Dat is pas gekomen toen ik dertien was. Ik was lui en zat liever op de bank, en ik moest op een sport van mijn ouders. Toen ging ik op capoeira, en dat doe ik nu nog, net als dansen. Twee jaar na capoeira ontdekte ik een dansschool in de buurt waar vrienden van mij ook zaten, en dat ging ik ook doen. Nu vind ik eigenlijk alle sporten leuk.”

Wat is zo leuk aan capoeira?

Daniël: “Het is een Braziliaanse vechtsport. De meeste mensen denken dat het een dans is, maar je raakt elkaar wel, en de trappen zijn ook gevaarlijk. Er is ook dans, cultuur en muziek, en die combi vind ik tof! Ik kwam het tegen tijdens een beurs voor sporten. Ik dacht: ik wil ook een salto kunnen en zo schoppen, die muziek is gaaf, dat wil ik. Ik deed een proefles en toen ben ik erop gegaan.

Als je nu met een vingerknip iets kon veranderen aan 10-14, wat was dat dan?

Daniël: “Phoe! Ik zou willen dat er nog meer kan en mag. Wat ik bedoel is: straks (over een paar jaar) moeten jullie eindexamen doen, en dat moet op een bepaalde manier in Nederland. Er moet een toets gedaan worden in een grote gymzaal en als je dat haalt, ben je geslaagd, en anders niet. Dat gezamenlijke is wel mooi, maar het vraagt veel. Dit is namelijk niet een gaaf project zoals het Glazen Huis van vorig jaar. We kunnen allemaal hele gave projecten neerzetten waarvan wij als team, ouders en jullie zeggen: wauw, hier leer je echt veel van. Toch moeten wij jullie ook voorbereiden op het centrale examen. Dat examen is stampen, leren en toetsen maken. En wij moeten jullie dit ook leren, anders kom je straks niet uit. Dit zou ik willen veranderen; hier zou ik meer vrijheid willen.”

Zou je de leeftijdsgrens willen veranderen van 10-14?

Daniël: “Nou, we hebben natuurlijk al een vervolg met &JIJ, en dat loopt tot je eindexamen. Ik zou het ook mooi vinden als dat nog meer samen zou komen. Ik zou de leeftijd niet per se willen veranderen, omdat ik denk dat een groep 7-leerling niet graag met een 18-jarige in de klas zit, en andersom nog minder. Ik denk dat van 10 tot 14 samen nog wel goed kan, al zijn er ook al grote verschillen.”

Wat ga jij 10-14 brengen?

Daniël: “Ik ga niets alleen doen, dat is voor mij belangrijk. Ouders, leerlingen en het team samen, daar gaat het om. Ik gun 10-14 nog meer contextrijk onderwijs: leren op plekken waar het ook echt plaatsvindt. De stem van de leerling is belangrijk, en dat moet zo blijven. En soms moet je pubers ook gewoon vertellen wat we gaan doen. Leerlingen moeten ook goed geletterd en gecijferd blijven, want zo kunnen ze zelfverzekerd de wereld van morgen in. Die wereld van morgen is voor mij ook belangrijk. Ik zag gisteren weer iets, een nieuw soort TikTok, waar je een beeld van jezelf uploadt en daar alles mee kan maken wat je wil. Ik heb een paar beelden gezien en het is echt hyperrealistisch. Dus nu kijk je vloggers, en dan bekijk je jezelf. Ik vind dit best spannend. Ik vind het belangrijk dat wij hier met kinderen over in gesprek gaan. Jullie zijn over zes jaar volwassen, en dan moet je kunnen rekenen, je uitdrukken en ook weten hoe je je staande houdt in deze gigantisch snelle wereld.”

Hoe blijf jij vanuit je hart dit werk doen? … Immers, angst is een slechte raadgever…

Daniël: “Toen ik nog voor de klas stond, had ik op woensdag altijd hou-Daniël-hip-dag. Ik wil namelijk van leerlingen horen wat er bij hen speelt en zeker niet alle ingewikkelde onderwerpen buiten de deur houden. 10-14 is voor mij ook die veilige omgeving waar wij deze onderwerpen met elkaar bespreken. En af en toe bepalen wij ook, denk aan de telefoonregel ‘thuis of in de kluis’ nu. Er worden weer spelletjes gedaan en er wordt lekker gekletst. Dat hadden ze zelf niet gekozen, maar ze vinden het nu toch fijn. We hebben het hier over zaken — of het nu over religie, seksuele of politieke voorkeur of het gebruik van online informatie gaat — het is wel zo dat alles naast elkaar mag en kan. Ik ga ze natuurlijk niet leren wat ze moeten stemmen!”

Wat vind je van DIA-toetsen?

Daniël: “Toetsen zijn niet zó erg! Met een toets kunnen wij onze hulp aan jullie scherpstellen. ChatGPT en andere AI-middelen maken dat jullie alles kunnen vinden, maar op deze manier wil dat niet zeggen dat jullie alles kunnen of begrijpen. Ook huiswerk kan simpelweg overgetypt zijn van iets online. De stof moet eigen gemaakt worden. Zelfs een betoog kan, met invoering van ‘9-jarig’ en wat ‘dyslexie’ via ChatGPT, heel echt lijken. Je knipt en plakt en het oogt fantastisch. Bij navraag een maand later herinner jij je er mogelijk niets meer van. Dus een toets maakt dat wij

ook kunnen weten waar wij jou kunnen helpen. Ik besef me wel dat het voor jullie veel druk oplevert, en dus moet het niet te pas en te onpas.”

Moet een toets echt zo lang duren? Want aan het einde is het zo lastig.

"“Het lange concentreren is ook een les, denk aan die gymzaal.”" Daniël Kolpa

Wil je voor altijd bij 10-14 blijven werken?

Daniël: “Ik ga zeker nog niet weg! Ik wil mij graag inzetten om 10-14 en de lasssus campus verder te helpen. Ik wil het die plek laten zijn waar leerlingen straks klaar zijn voor die heftige wereld om ons heen, waar we het over hadden. Dat voelt als een belangrijke taak, en zo werk ik hier ook.”